Long lived team
ทุกวันนี้สกรัมเป็นที่นิยมมากในทีมพัฒนาซอฟต์แวร์ จากประสบการณ์ที่ผมพบเจอทีมหลากหลาย มีน้อยทีมนักที่จะทราบว่า สกรัมออกแบบมาให้ทีมอยู่กันเป็น long lived team และน้อยคนยิ่งกว่านั้นที่จะเข้าใจทั้งความหมายของคำว่า long lived และคำว่าทีม
Team
ทีมไม่ใช่กลุ่มธรรมดา กลุ่มคือคนที่มารวมกันเพราะสนใจของอย่างเดียวกัน เช่น วงเหล้า วงนินทา นับเป็นกลุ่ม ถ้าเมื่อไหร่ที่ของที่สนใจหายไป กลุ่มก็จะสลายไปเองตามธรรมชาติ ใครที่อยู่ในกลุ่มแล้วไม่ชอบ ก็จะค่อย ๆ ถอยห่างและจากไปจากกลุ่ม ด้วยธรรมชาติที่เข้าออกได้อย่างอิสระ กลุ่มเลยมักจะผันเปลี่ยนเวียนสมาชิกไปตามธรรมชาติ สิ่งหนึ่งที่ไม่เปลี่ยนแปลงคือ เวลาที่ต้องเลือกว่าจะดูแลงานหรือดูแลคนในกลุ่ม กลุ่มจะเลือกดูแลคนเสมอ เพราะจริง ๆ แล้วมันไม่มีงานชัดเจนว่ากลุ่มมารวมกันเพื่อทำงานอะไร สรุปแล้ว กลุ่มให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์มากกว่าความสำเร็จ
นอกจากวงเหล้า วงนินทาแล้ว โครงสร้างของกลุ่มที่ดู official หน่อยคือชมรม ที่คนเข้าออกได้อย่างอิสระนี่แหละ
ในทางกลับกัน ทีมคือคนที่มารวมกันเพราะมีเป้าหมายร่วมกัน มีงานบางอย่างที่ฉันทำคนเดียวไม่สำเร็จ เราเลยมารวมกันเพื่อทำมันให้สำเร็จ และด้วยธรรมชาติของเป้าหมายของงาน เลยมักมีผลตอบแทนบางอย่างจากการที่งานสำเร็จ และผลตอบแทนนั้นจะเลี้ยงทีมนี้ให้อยู่เรื่อยไป บริษัทเป็นตัวอย่างของทีมแบบหนึ่ง แผนกงาน หรือทีมพัฒนาซอฟต์แวร์ก็เช่นกัน
แต่น่าเสียดายที่ทีมมารวมกันเพื่อทำงาน เวลาที่ต้องเลือกว่าจะดูแลคนในทีมหรือจะมุ่งให้งานสำเร็จ ทีมจะต้องเลือกงานก่อน เพราะทีมที่เลือกทิ้งงานแต่ดูแลคน คือทีมที่มีปัญหาและจะอยู่ได้ไม่ยั่งยืน
และด้วยธรรมาชาติที่แตกต่างกันของกลุ่มและทีม ผมเลยมักเห็นคนนินทาเพื่อนร่วมงานในวงเหล้า
ทีนี้ ก่อนจะไปเข้าใจว่าทำไมสกรัมถึงเลือกให้ทีมอยู่ด้วยกันนาน ๆ (long lived) เราต้องเข้าใจคุณสมบัติของทีมที่สกรัมตามหา ที่เรียกว่า high performing team ก่อน
High performing
ทีมที่มารวมตัวกัน จะต้องใช้เวลาในการปรับตัวเข้าหากัน ทำความรู้จักกัน รู้ว่าใครชำนาญด้านไหน ยึดมั่นในคุณค่าอะไร เรียนรู้วิธีปฏิสัมพันธ์ เรียนรู้วิธีจะตัดสินใจร่วมกัน และเรียนรู้ระยะห่างที่เหมาะสมระหว่างกันและกัน
ในกระบวนการเหล่านี้ อาจจะเกิดความขัดแย้งกันบ้าง และต้องหัดที่จะแก้ไขความขัดแย้งที่เกิดขึ้น และเรียนรู้กันให้มากขึ้น
เมื่อทำได้ดี ทีมก็จะเริ่มเข้าขา เข้าสู่จุดที่สามารถส่งเสริมจุดแข็งกันและกัน กลบจุดอ่อนกันและกัน และทำได้มากกว่าที่จะต่างคนต่างทำ และจุดนั้นคือจุดที่หลายทีมตามหา ที่เรียกว่า high performing
ที่น่าเสียดายคือ ใน project team ทีมมักจะมาถึงจุดนี้เอาตอนท้าย project แล้ว พองานจบ ก็แยกย้ายกลับเข้าแผนก รอไปเริ่มต้นกับทีมใหม่
นี่คือเหตุผลที่สกรัมเสียดาย และเลือกจะให้สกรัมทีมเป็น long lived team
Long lived team
สกรัมเลือกที่จะให้ฟอร์มทีมขึ้นมา แล้วก็ให้ทีมนี้อยู่ด้วยกันไปตลอด และ ให้เอางานจาก backlog มาใส่ทีม แทนที่จะฟอร์มทีมตามงาน ถ้า feature นี้เสร็จแล้ว ก็เอา feature ใหม่มาใส่ backlog เดิม แล้วให้ทีมเดิมนี่แหละทำงานใหม่ต่อไป ไม่ต้องสลายทีมแล้วไปเริ่มต้นใหม่
ที่ทำแบบนี้เพื่อจะรักษาสถานะทีมที่ high performing เอาไว้ ไม่ต้องเริ่มต้นจ่ายค่าเรียนรู้กันและกันใหม่เรื่อย ๆ นอกจากนี้ ยังสามารถใช้ประโยชน์จะ historical data ทั้งหลาย ทั้งความเร็วของทีม (velocity) และ working agreement ที่มีด้วยกัน จนถึงการปรับปรุงพัฒนาทีมที่เคย ๆ ทำมาในแต่ละ sprint retrospective ด้วย
ผลพลอยได้อีกย่างคือ การที่ให้ทีมอยู่ด้วยกัน ผ่าน gamification หรือ project ที่เรียกว่า sprint ในทุก ๆ รอบการทำงาน ที่ทีมจะได้เจอความความสำเร็จหรือล้มเหลวทุก ๆ sprint เป็นกุศโลบายเพื่อให้เค้าได้ร่วมทุกข์ร่วมสุขกัน ด้วยความหวังจะให้ทีมสกรัมเข้าใกล้สิ่งที่เรียกว่ากลุ่มมากขึ้น ถึงในทุก ๆ event จะเน้นความสำเร็จมากกว่าดูแลความสัมพันธ์ อย่างน้อยก็มี sprint retrospective อีก 1 event ที่เน้นความสัมพันธ์ล้วน ๆ เพราะความสำเร็จมันจบไปตั้งแต่ sprint review แล้ว
องค์ประกอบอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็นขนาดที่จำกัดอยู่แค่ไม่เกินพิซซ่า 2 ถาดกินอิ่มหรือความโปร่งใสใน daily สกรัม ล้วนสนับสนุนให้ทีมสกรัมเข้าใกล้คำว่ากลุ่มมากขึ้นทั้งนั้น
และการที่ setup ให้เป็น long lived team ก็บังคับให้สมาชิกทุกคนรู้ว่า สายสัมพันธ์กับคนในทีมนี้แหละ ที่จะประกอบกันเป็นพื้นที่ทำงานของฉัน ฉะนั้นถ้ามีความขัดแย้งเกิดขึ้น ก็จำเป็นที่ต้องเลือกว่าจะแก้ไขมัน หรือจะทนอยู่กับความขัดแย้งนั้นตลอดไปในการทำงานในที่นี้
ที่ผมเอาเรื่องนี้มาแบ่งปันเพราะ เวลาที่คุณได้เห็นสกรัมทีมที่เค้าไม่ได้สนิทกันมากกว่าเพื่อนร่วมงานตามที่มันถูกออกแบบมา น่าจะเริ่มเห็นว่าองค์ประกอบใดที่เราบิดเบือนมันไป ทำให้มันไม่เวิร์คอย่างที่ควรจะเป็น ในธุรกิจที่มีการแข็งขันสูงอย่างยาวนาน สู้เป็นทีมง่ายกว่าสู้ลำพังเยอะนะ ดังสุภาษิตของชาวแอฟริกันว่า
อยากเดินเร็วให้เดินคนเดียว อยากเดินไกลให้เดินเป็นหมู่คณะ
