ในวันที่ฉันผิดข้อตกลง
ในหนังสือ Teamwork is an Individual Skill ของ Christopher Avery นอกจากจะสอนให้ผมรู้จักวิธีทักเวลาเพื่อนผิดข้อตกลงแล้ว ยังสอนวิธีซ่อมความสัมพันธ์ในวันที่ผมเป็นฝ่ายผิดข้อตกลงด้วย ซึ่งมี 4 ขั้นตอนดังนี้ครับ
1. Acknowledge mistakes (ยอมรับความผิดพลาด)
ยอมรับผิด เช่น ไปสารภาพตรง ๆ เลยว่า “ฉันพลาดไปแล้ว”, “ฉันทำให้เธอผิดหวัง” หรือ “ฉันรักษาข้อตกลงไว้ไม่สำเร็จ”
ในขั้นนี้ เป็นเรื่องธรรมดามากที่เราอยากจะอธิบายว่ามันเกิดอะไรขึ้น ทำไมเราถึงพลาด ซึ่งเราอธิบายได้นะ แต่ถ้าอธิบายแล้วคาดหวังว่าเขาจะต้องเข้าใจ รับฟัง หรือให้อภัย นั่นเป็นสิ่งที่ผิด
2. Apologize effectively (ขอโทษอย่างมีประสิทธิภาพ)
ขอโทษอย่างจริงใจ ปัญหา 2 อย่างที่จะทำให้คำขอโทษของเราส่งไปไม่ถึงคือ:
- ขอโทษแบบขอไปที เพราะศักดิ์ศรียังค้ำคออยู่
- ขอโทษโดยเอาแต่ตำหนิตัวเอง
ไม่ว่าเป็นแบบไหน โฟกัสของคำขอโทษก็ยังอยู่ที่ตัวเราเอง มันเลยส่งไปไม่ถึงผู้รับ ถ้าจะขอโทษให้ถึงใจผู้รับ โฟกัสต้องอยู่ที่เขา เช่น “เธอไม่ควรต้องมาเจออะไรแบบนี้เลย” หรือ “ผมเรียนรู้จากความผิดพลาดนี้แล้ว และพร้อมจะรับผิดชอบกับสิ่งที่เกิดขึ้น” เป็นต้น
3. Ask your partner what you can do to correct the situation (ถามถึงวิธีแก้ไข)
ถามเพื่อนว่า “ฉันจะแก้ไขสถานการณ์นี้ได้อย่างไร” สมมติเรายืมของเพื่อนมาแล้วทำหาย ความเสียหายที่เกิดขึ้นไม่ได้หายไปเพียงเพราะคำขอโทษ เพื่อนที่วางใจให้เรายืมของไม่ควรต้องเป็นคนรับผิดชอบความเสียหายนั้น เมื่อเราถามเขาในขั้นนี้ เราต้องเตรียมใจที่จะรับผิดชอบความเสียหายให้กลับมาเป็นเหมือนเดิม
- อย่าพยายามเดาเอง: ว่าเขาต้องการให้แก้ไขอย่างไร เพราะการคาดเดาจะทำให้โฟกัสของเราหลุดไปจากตัวเพื่อน ให้ฟังความรู้สึกและความต้องการของเขาแล้วค่อยตอบสนอง
- อย่าคาดหวัง: ว่าเขาจะตอบว่า “ไม่เป็นไร” ความคาดหวังที่จะรอดพ้นความผิดจะถูกสื่อสารออกมาผ่านท่าทาง และนั่นจะทำให้ความสัมพันธ์ไม่กลับมาเหมือนเดิม
- อย่ายอมตกเป็นฝ่ายถูกกระทำ: ถ้าสิ่งที่เพื่อนเรียกร้องนั้นเกินไป หรือเขาพยายามทำให้เราอับอาย แปลว่าเขาอาจยังไม่พร้อมจะซ่อมแซมความสัมพันธ์กับเรา เรามีทางเลือกที่จะเดินออกมาเสมอ ไม่จำเป็นต้องให้ใครมาเอาเปรียบความจริงใจของเรา
4. Recommit to the relationship (ยืนยันความตั้งใจในความสัมพันธ์)
หลังจากเพื่อนได้ฟังว่าเรารู้ตัวแล้ว ได้ยินคำขอโทษ และรู้ว่าเราจะแก้ไขสถานการณ์อย่างไร เมื่อปัญหาตรงหน้าจบลง เราจึงค่อยมาคุยเรื่องความสัมพันธ์ในอนาคตกัน ขั้นนี้เป็นขั้นที่เราจะบอกว่าเราตั้งใจจะดูแลความสัมพันธ์ของเราต่อไปอย่างไร การเอ่ยปากออกมาจะกลายเป็นคำมั่นสัญญาใหม่ ช่วยลดโอกาสที่จะทำพลาดซ้ำ และลดอคติที่เพื่อนอาจจะมีต่อความผิดพลาดเก่าของเรา เปิดโอกาสให้เราได้เริ่มต้นใหม่ไปด้วยกัน
ที่ผมเอาเรื่องนี้มาแบ่งปันเพราะในชีวิตเราต้องมีวันที่ผิดสัญญาบ้างแหละครับ และบางความสัมพันธ์ก็สำคัญเกินกว่าจะปล่อยให้ร้าวฉานไป การที่เรามีทักษะและความเข้าใจในการแก้ไขทั้งสถานการณ์และสายสัมพันธ์ น่าจะช่วยให้เราสร้างความสัมพันธ์ที่แข็งแกร่งกับเพื่อนร่วมงาน และสร้างสิ่งแวดล้อมการทำงานในฝันได้จริง ๆ
